Μενεκράτης ο Σμυρναίος

Ο Μενεκράτης ο Σμυρναίος ήταν ποιητής της ελληνιστικής εποχής, του οποίου δύο επιγράμματα σώζονται στον ένατο τόμο της Ελληνικής (Παλατινής) Ανθολογίας.[1]

Ενδέχεται να ήταν το ίδιο πρόσωπο με τον Μενεκράτη τον Εφέσιο που μνημονεύεται από τον Βάρρωνα.[2]

---

 1. Ελληνική Ανθολογία, 9.54 & 9.390. Loeb classical library (Gr. Anth. 9.54) & (Gr. Anth. 9.390)·
      (54.) Γῆρας ἐπὰν μὲν ἀπῇ, πᾶς εὔχεται· ἤν δέ ποτ' ἔλθῃ,
                  μέμφεται· ἔστι δ' ἀεὶ κρεῖσσον ὀφειλόμενον.
     (390.) Παισὶν ἐπὶ προτέροις ἤδη τρίτον ἐν πυρὶ μήτηρ
                   θεῖσα, καὶ ἀπλήστῳ δαίμονι μεμφόμενη.
               τέτρατον ἄλγος ἔτικτε, καὶ οὐκ ἀνέμεινεν ἀδήλους
                  ἐλπίδας, ἐν δὲ πυρὶ ζωὸν ἔθηκε βρέφος,
             “Οὐ θρέψω” λέξασα· “τί γὰρ πλέον; Ἄϊδι μαστοὶ
                 κάμνετε· κερδήσω πένθος ἀμοχθότερον.”
 2. W. Smith, Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, "Menecrates of Smyrna". Τόμ. v. 2, σελ. 1036.   

(Το άρθρο αναρτήθηκε από τον υπογράφοντα και στην ελληνική Βικιπαίδεια)

---

Μενεκράτης ο Συρακούσιος

    Ο Μενεκράτης ο Συρακούσιος ήταν γιατρός του 4ου π.Χ. αιώνα, μια ενδιαφέρουσα ιδιόρρυθμη προσωπικότητα για την οποία έχουν σωθεί κάποιες ανεκδοτολογικού περιεχομένου αφηγήσεις κυρίως από τον Αθήναιο (που επικαλείται παλαιότερες μαρτυρίες του Ηγησάνδρου) και τον Αιλιανό.[1]

    Είχε την φήμη ότι μπορούσε να θεραπεύει την ἱερὰν νόσον, δηλαδή την "επιληψία", και φαίνεται πως είχε κάποιες επιτυχίες, αφού μνημονεύονται τα ονόματα μερικών ιαθέντων ασθενών του (όπως του Νικαγόρα του Ζελείτη, ο οποίος σύμφωνα με τον Βάτονα διετέλεσε και Τύραννος της Εφέσου).[2] 

    Αντί χρημάτων ζητούσε από όσους γινόταν καλά να τον υπηρετούν και να τον συνοδεύουν στις περιοδείες του. Τους έδινε ονόματα θεών ή ηρώων και τους έντυνε με τα ανάλογα ρούχα. Ο ίδιος αυτοαποκαλούνταν Ζεύς, κράταγε σκήπτρο και έφερε χρυσό στεφάνι στο κεφάλι και πορφυρά ενδύματα.

    Μια μέρα έγραψε γράμμα στον Φίλιππο, τον βασιλιά της Μακεδονίας, που άρχιζε με την φράση: "Μενεκράτης Ζεὺς Φιλίππῳ χαίρειν".[3] Ο Φίλιππος του απάντησε με ένα γράμμα τριών μόνον λέξεων: "Φίλιππος Μενεκράτει ὑγιαίνειν", υπονοώντας ότι του εύχεται να βρει τα λογικά του.[4] Σύμφωνα όμως με τον Πλούταρχο την απάντηση αυτή την έστειλε ο Αγησίλαος, στον οποίο ο Μενεκράτης είχε επίσης γράψει παρόμοια επιστολή.[5]

    Ο Ηγήσανδρος διηγιόταν ακόμη ότι κάποτε ο Φίλιππος κάλεσε τον Μενεκράτη μαζί με την ακολουθία των θεών του σε δείπνο. Τους έβαλε να ξαπλώσουν στην μεσαία κλίνη, η οποία για την περίσταση είχε διακοσμηθεί με μεγαλοπρέπεια και πολυτέλεια. Απέναντι τους τοποθέτησαν βωμό γεμάτο με κάθε είδος καρπούς. Ο Μενεκράτης φαινόταν ευχαριστημένος με το όλο σκηνικό· όταν όμως  οι άλλοι συνδαιτυμόνες άρχισαν να τρώνε τα εκλεκτά εδέσματα και οι υπηρέτες προσέφεραν σ' αυτόν και στους άλλους "θεούς" που τον συνόδευαν μόνον θυμιάματα και σπονδές, αναγκάστηκε να πάρει την πολύχρωμη ακολουθία του και να φύγει θυμωμένος.[6]

"Αγρέας"   

---

   Σημειώσεις

1. Λεξικόν Σουίδα. Λήμμα: "Μενεκράτης".
•   W. Smith, Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, "Menecrates, Syracusan physician", τόμ. 2, σελ. 1036.

2. Αθήναιος, Δειπνοσοφισταί, 7.33.

3. Αθήναιος, Δειπνοσοφισταί, 7.34.

4. Ο Αιλιανός (Ποικίλη ιστορία, 12.51.) αναφέρει ότι η απαντητική επιστολή του Φιλίππου περιελάμβανε και την φράση: "συμβουλεύω σοι προσάγειν σεαυτὸν ἐπὶ τοὺς κατὰ Ἀντίκυραν τόπους" [Σε συμβουλεύω να πάς να μείνεις στην Αντίκυρα"] -επειδή στην πόλη αυτή της Φωκίδας, όπως και στην ομώνυμη της Φθιώτιδας, φύονταν άφθονοι ἑλλέβοροι, φυτό που χρησιμοποιόταν για την θεραπεία της τρέλας.

5. Πλούταρχος, Βίοι παράλληλοι, Αγησίλαος, 21.5.

6. Αθήναιος, ό.π.
•  Αιλιανός, ό.π.

(Το άρθρο αναρτήθηκε από τον υπογράφοντα και στην ελληνική Βικιπαίδεια)

---

Μενεκράτης ο Τραλλιανός

Ο Μενεκράτης ο Τραλλιανός ήταν γιατρός του 1ου αιώνα π.Χ., ένας απελεύθερος που έφερε και τον λατινικό όνομα Lucius Manneus.

Ότι γνωρίζουμε γι' αυτόν προέρχεται από μια δίγλωσση (στα λατινικά και στα ελληνικά) επιτάφια επιγραφή που βρέθηκε περί τα μέσα του 19ου αιώνα στην Ιταλία και φυλάσσεται σήμερα στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο του Μπουτσίνο [Museo archeologico nazionale di Volcei]. Από τα γραφόμενα σ' αυτήν φαίνεται ότι ο Μενεκράτης ο Τραλλιανός χρησιμοποιούσε το κρασί για θεραπευτικούς σκοπούς.^[1]

---

1. Giuseppe Lauriello, Menecrate di Tralles: il medico che curava col vino, book sprint edizioni, 2014.

(Το άρθρο αναρτήθηκε από τον υπογράφοντα και στην ελληνική Βικιπαίδεια)

---

Μενεκράτης ο Τύριος

Ο Μενεκράτης ο Τύριος ήταν ιστορικός άγνωστης εποχής. Αναφέρεται μόνον από τον παροιμιογράφο Ζηνόβιο στο λήμμα Ἰνοῦς ἄχη [Ινούς βάσανα].[1]

---

1. Ζηνόβιος: Ἐπιτομὴ ἐκ τῶν Ταρραίου καὶ Διδύμου παροιμιῶν συντεθεῖσα κατὰ στοιχεῖον, 4.38 (Ἰνοῦς ἄχη).

(Το άρθρο αναρτήθηκε από τον υπογράφοντα και στην ελληνική Βικιπαίδεια)

---

Μενεκράτης Τιβέριος Κλαύδιος Κυρίνος

Ο Μενεκράτης ήταν φημισμένος γιατρός του 1ου μ.Χ. αιώνα. 

Οι πληροφορίες που έχουμε γι' αυτόν προέρχονται κατά κύριο λόγο από επιτάφια επιγραφή γραμμένη στα ελληνικά και ίσως να ήταν το ίδιο πρόσωπο με τον Μενεκράτη που μνημονεύεται συχνά από τον Γαληνό.[1]

Ο Μενεκράτης διετέλεσε, σύμφωνα με τα αναγραφόμενα στην προαναφερθείσα επιγραφή, γιατρός αυτοκρατόρων (πιθανόν του Τιβέριου και του Κλαύδιου) και έγραψε 156 ιατρικά και φαρμακολογικά συγγράμματα.[2] Μία από τις πολλές επινοήσεις του, που χρησιμοποιήθηκε ευρύτατα μέχρι σήμερα, ήταν το περίφημο διάχυλον ἔμπλαστρον.

---

1. W. Smith, Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, "Tiberius Claudius Quirina (Κουίρεινα 1) Menecrates", τόμ. 2, σελ. 1036.
2. Evelyne Samama, Les médecins dans le monde grec: sources épigraphiques sur la naissance d'un corps médical, "Épitaphe du médecin impérial Tiberius Claudius Ménécratès", σελ. 510, Librairie Droz, 2003. Google books
•  Το πλήρες κείμενο της επιγραφής έχει ως εξής:
    Τιβερίωνι Κλαυδίωι
    Κουιρείναι
    Μενεκράτει ἰατρῶι
    Καισάρων καὶ ἰδίας
    λογικῆς ἐναργοῦς
    ἰατρικῆς κτίστηι ἐν
    βιβλίοις ρνς΄ δι' ὤν
    ἐτειμήθη ὑπὸ τῶν ἐν-
    λογίμων πόλεων ψηφίσ-
    μασιν ἐντελέσι, οἱ γνώριμοι
    τῶι ἑαυτῶν αἱρεσιάρχηι τὸ ἡρῶον.

(Το άρθρο αναρτήθηκε από τον υπογράφοντα και στην ελληνική Βικιπαίδεια)

---

Μουνάτιος ο Τραλλιανός

Ο Μουνάτιος ο Τραλλιανός, γραμματικός του 2ου π.Χ. αιώνα επονομαζόμενος ο κριτικός, μνημονεύεται από τον Φιλόστρατο ως ένας από τους δασκάλους του Ηρώδου του Αττικού.[1] Φέρεται  επίσης ως συγγραφέας ενός υπομνήματος στα ποιήματα του Θεοκρίτου.[2]

---

1. W. Smith, Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, "Munatius of Tralles", τόμ. 2, σελ. 1120.
•  Φιλόστρατος, Βίοι σοφιστῶν, βιβλίο β', 14.
2. P. Kroh, Λεξικό αρχαίων Ελλήνων και Λατίνων συγγραφέων, εκδ. USP, 1996.

(Το άρθρο αναρτήθηκε από τον υπογράφοντα και στην ελληνική Βικιπαίδεια)

---

Νεάνθης ο Κυζικηνός

Ο Νεάνθης ο Κυζικηνός, μαθητής του ρήτορα Φιλίσκου του Μιλήσιου,[1] υπήρξε πολυγραφότατος συγγραφέας περί τα μέσα του 3ου π.Χ. αιώνα.

Από τα συγγράμματά του είναι γνωστά σήμερα τα εξής:
- Ἑλληνικά (αποτελούμενο από έξι τουλάχιστον βιβλία στα οποία πραγματευόταν διάφορα μυθολογικά, γεωγραφικά και ιστορικά θέματα)·
- Ὥροι Κυζικηνῶν (ένα χρονικό της γενέτειράς του Κυζίκου)· 
- Αἱ περὶ Ἄτταλον ἱστορίαι (ιστορίες για τον Άτταλο, τον βασιλιά της Περγάμου)·
- Περὶ ἐνδόξων ἀνδρῶν·
- Περὶ Πυθαγορικῶν (πληροφορίες για την ζωή και το έργο των Πυθαγορείων)·
- Περὶ τελετῶν·
- Τὰ κατὰ πόλιν μυθικά·
 καθώς και οι ρητορικού περιεχομένου πραγματείες·
- Περὶ κακοζηλίας ῥητορικῆς και
- Λόγοι πανηγυρικοί.[2]

Περί ενδόξων ανδρών

Το σπουδαιότερο έργο του πάντως, αυτό που τον έκανε ευρύτατα γνωστό, ήταν το Περί ενδόξων ανδρών, μια συλλογή βιογραφικών στοιχείων και ανεκδότων από την ζωή επιφανών προσώπων. Από τα αποσπάσματα που σώθηκαν μαθαίνουμε ότι ο Πλάτων πέθανε σε ηλικία 84 ετών και ότι λεγόταν έτσι επειδή είχε μέτωπο πλατύ· ότι ο Σοφοκλής πέθανε επίσης σε μεγάλη ηλικία πνιγμένος από μια ρώγα σταφύλι· ότι τον Ηράκλειτο τον κατασπάραξαν -ζωντανό ακόμη- τα σκυλιά (κυνόβρωτος γενέσθαι)· ότι ο Τίμων πέφτοντας από μια αχλαδιά χτύπησε άσχημα στο πόδι και αρνούμενος να πάει σε γιατρό έπαθε γάγγραινα και πέθανε. Υπήρχαν επίσης πληροφορίες για τον Επίχαρμο, τον Περίανδρο και τον Αντισθένη.

Σε άλλα έργα του ο Νεάνθης αναφερόταν στον Εμπεδοκλή και στον Πυθαγόρα (τον οποίο θεωρούσε φοινικικής καταγωγής και υποστήριζε ότι ο πατέρας του ήταν Σύρος έμπορος από την Τύρο εγκατεστημένος στη Σάμο).[3]
 

Περί τελετών

Στο έργο αυτό έδινε μια διαφορετική ιστορία του καθαρμού της Αθήνας από το Κυλώνειον άγος.
Αντίθετα από την επικρατούσα εκδοχή, υποστήριζε ότι ο Επιμενίδης (που είχε αναλάβει τον εξαγνισμό της πόλης) δεν ζήτησε να γίνουν θυσίες ζώων, αλλά ανθρωποθυσία. Ο Κρατίνος, ένας πανέμορφος νέος, προσφέρθηκε τότε εθελοντικά να θυσιασθεί για την σωτηρία της Αθήνας και αμέσως στον θάνατο τον ακολούθησε και ο εραστής του, ο Αριστόδημος[4].  (Εκδοχή που ο Πολέμων απέρριπτε ως αναληθή και φανταστική, όπως και πολλές άλλες απόψεις του Νεάνθη, στο πολεμικό του βιβλίο με τίτλο Αἱ πρὸς τὸν Νεάνθην ἀντιγραφαί).[5]

Από τα έργα του Νεάνθη σώθηκαν συνολικά 36 αποσπάσματα. Αναφέρονται κυρίως από τον Αθήναιο και τον Διογένη τον Λαέρτιο, αλλά και από τον Πλούταρχο, τον Στράβωνα, τον Παρθένιο, τον Κλήμη τον Αλεξανδρέα, τον Πορφύριο, τον Φαβωρίνο, τον Στέφανο τον Βυζάντιο κ.ά.

Ορισμένα πάντως έργα ενδεχομένως δεν ανήκαν στον Νεάνθη τον Κυζικηνό, αλλά σε κάποιον  Νεάνθη ρητοροδιδάσκαλο που έζησε λίγο νωρίτερα γύρω στα 300 π.Χ. [6]

---

1. Λεξικόν Σουίδα (Σούδα), λήμμα: "Νεάνθης".
2. W. Smith, A dictionary of Greek and Roman biography and mythology (1867), Τόμος II, σελ. 1145. Neanthes of Cyzicum
•  K. Müller, Fragmenta historicorum graecorum (1841), τόνος III, σελ. 2-11. Neanthes Cyzicenus
3. Müller, ό.π.
4. Αθήναιος, Δειπνοσοφισταί, ΙΓ΄.78.
5. Αθήναιος, ΙΓ΄.79.
6. P. Kroh, Λεξικό των αρχαίων συγγραφέων, εκδ. U.S.P., 1996.
•   Α. Lesky, Ιστορία της αρχαίας ελληνικής λογοτεχνίας, σελ. 1057, εκδ. Κυριακίδη, 2011.

(Το άρθρο αναρτήθηκε από τον υπογράφοντα και στην ελληνική Βικιπαίδεια)

---

Νεοπτόλεμος ο Παριανός

Ο Νεοπτόλεμος ο Παριανός ήταν ποιητής, γραμματικός και γλωσσογράφος του 3ου π.Χ. αιώνα από το Πάριον της Μυσίας.

Έγραψε τα επικά ποιήματα Διονυσιάς[1] και Τριχθονία[2] (Ἐριχθονίς ή Ἐριχθονιάς)[3], καθώς και τα φιλολογικού ή λεξικογραφικού περιεχομένου έργα: Περὶ ἐπιγραμμάτων,[4] Περὶ ἀστεϊσμῶν,[5] Περὶ ποιήσεως, Περὶ γλωσσῶν Ὁμήρου[6] (το οποίο εκτιμάτο ως άριστο βοήθημα στη μελέτη των ομηρικών επών) και Φρύγιαι φωναί[7] (το οποίο μάλλον κατέγραφε και εξηγούσε τις φρυγικής προέλευσης λέξεις της Ελληνικής).[8]

Ο Στράβων θεωρούσε τον Νεοπτόλεμο τον Παριανό "αξιομνημόνευτο γλωσσογράφο",[9] ενώ ο σχολιαστής Πορφυρίων πίστευε ότι οι περί ποιήσεως απόψεις του Νεοπτόλεμου επηρέασαν σημαντικά τον Ρωμαίο ποιητή Οράτιο.

Από τα έργα του Νεοπτόλεμου σώθηκαν ελάχιστα αποσπάσματα που περιελήφθησαν στις συλλογές Analecta Alexandrina (1843) [10] και Collectanea Alexandrina (1925).

---

   Σημειώσεις

1. Αθήναιος, Δειπνοσοφισταί, Βιβλίον Γ', 23· [Νεοπτόλεμος δ᾽ ὁ Παριανὸς ἐν τῇ Διονυσιάδι].
2. Αχιλλεύς Τάτιος, Εἰσαγωγή εἰς τὰ Ἀράτου φαινόμενα, 22.
3. Μεγάλη ελληνική εγκυκλοπαίδεια Π. Δρανδάκη, ομώνυμο λήμμα
•  P. Kroh, Λεξικό αρχαίων συγγραφέων, ομώνυμο λήμμα.
4. Αθήναιος, Δειπνοσοφισταί, Βιβλίον Ι', 81·
    [Νεοπτόλεμος δὲ ὁ Παριανὸς ἐν τῷ περὶ ἐπιγραμμάτων ἐν Χαλκηδόνι φησὶν ἐπὶ τοῦ Θρασυμάχου τοῦ σοφιστοῦ μνήματος ἐπιγεγράφθαι τόδε τὸ ἐπίγραμμα: τοὔνομα θῆτα ῥῶ ἄλφα σὰν ὖ μῦ ἄλφα χεῖ οὖ σάν, / πατρὶς Χαλκηδών: ἡ δὲ τέχνη σοφίη].
5. Στοβαίος, Ἀνθολόγιον, IV, 52.24.
6. C. O. Brink, Horace on Poetry: Prolegomena to the Literary Epistles, "Neoptolemus of Parium", σελ. 43-48, Cambridge University Press, 2011. (Στο κείμενο του Brink περιλαμβάνονται και όλες οι αρχαίες αναφορές στα έργα του Νεοπτόλεμου του Παριανού.)
7. Αχιλλεύς Τάτιος, Εἰσαγωγή εἰς τὰ Ἀράτου φαινόμενα,5.
8. Βλέπε επίσης: W. Smith, Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, "Neoptolemus", τόμ.  2, σελ. 1156 - όπου όμως ο Νεοπτόλεμος αποκαλείται Neoptolemus of Paros [Πάριος], αντί of Parium [Παριανός].
9. Στράβων, Γεωγραφικά, Βιβλίον ΙΓ΄, 19·
   [ἐκ Παρίου μὲν οὖν ὁ γλωσσογράφος κληθεὶς ἦν Νεοπτόλεμος μνήμης ἄξιος].
10. August Meineke, Analecta alexandrina (1843), σελ. 357-360,. Google books

(Το άρθρο αναρτήθηκε από τον υπογράφοντα και στην ελληνική Βικιπαίδεια)

---

Νίκανδρος ο Αλεξανδρεύς

Ο Νίκανδρος ο Αλεξανδρεύς ήταν περιπατητικός φιλόσοφος από την Αλεξάνδρεια.

Σύμφωνα με την Σούδα έγραψε ένα έργο για τους μαθητές και διαδόχους του Αριστοτέλη ("Περὶ τῶν Ἀριστοτέλους μαθητῶν").

---

1. Λεξικόν Σουίδα (Σούδα), λήμμα: "Αἰσχρίων"
•  W. Smith, A Dictionary of Greek and Roman biography and mythology, "Nicander of Alexandria".

(Το άρθρο αναρτήθηκε από τον υπογράφοντα και στην ελληνική Βικιπαίδεια)

---

Νίκανδρος ο Θυατειρηνός

Ο Νίκανδρος ο Θυατειρηνός (από τα Θυάτειρα της Λυδίας) ήταν γραμματικός και ιστορικός του 3ου π.Χ. αιώνα.

Έγραψε ένα λεξικογραφικό έργο για τους ιδιωματισμούς της αττικής διαλέκτου (Ἐξηγητικὰ τῆς Ἀττικῆς διαλέκτου) και μια ιστορία των δήμων της Αττικής (Περὶ τῶν δήμων)[1]. Τα έργα του, από τα οποία σώθηκαν λίγα αποσπάσματα[2], χρησιμοποιήθηκαν από τον Αρποκρατίονα.

---

1. W. Smith, A Dictionary of Greek and Roman biography and mythology, "Nicander of Thyatira".
2. K. Müller, Fragmenta historicorum graecorum (1841), τόμος IV, "Nicander Thyatirenus".

(Το άρθρο αναρτήθηκε από τον υπογράφοντα και στην ελληνική Βικιπαίδεια)

---

Νίκανδρος ο Χαλκηδόνιος

Ο Νίκανδρος ο Χαλκηδόνιος ήταν ιστορικός της ελληνιστικής εποχής από την Χαλκηδόνα (ή Καλχηδόνα) της Βιθυνίας.

Έγραψε, σύμφωνα με τον Αθήναιο, ένα έργο τεσσάρων βιβλίων (με τίτλο Προυσίου συμπτώματα), στο οποίο εξιστορούσε τη ζωή του Προυσία, του διαβόητου για την φιλήδονη και τρυφηλή ζωή του βασιλιά της Βιθυνίας.[1] Από τον Αθήναιο μνημονεύεται και ένα άλλο έργο του Νίκανδρου με τον τίτλο Περιπέτειαι.[2]

---

1. Αθήναιος, Δειπνοσοφισταί, XI.496e (11.94)·
    [Προυσίας. Ὅτι τὸ ποτήριον τοῦτο ἔξορθόν ἐστι προείρηται. Καὶ ὅτι τὴν προσηγορίαν ἔσχεν ἀπὸ Προυσίου τοῦ Βιθυνίας βασιλεύσαντος καὶ ἐπὶ τρυφῇ καὶ μαλακίᾳ διαβοήτου γενομένου ἱστορεῖ Νίκανδρος ὁ Καλχηδόνιος ἐν τετάρτῳ Προυσίου Συμπτωμάτων.]
•  W. Smith, A Dictionary of Greek and Roman biography and mythology, "Nicander of Chalcedon".
2. Αθήναιος, Δειπνοσοφισταί, XII.606b (13.85).

(Το άρθρο αναρτήθηκε από τον υπογράφοντα και στην ελληνική Βικιπαίδεια)

---

Ξάνθος ο Λυδός

Ο Ξάνθος ο Λυδός ήταν εξελληνισμένος λογογράφος του 5ου π.Χ. αιώνα, καταγόμενος σύμφωνα με τη Σοὐδα[1] από τις Σάρδεις της Μικράς Ασίας (πληροφορία που αμφισβητείται από τον Στράβωνα).[2]  Από το έργο του σώθηκαν ελάχιστα μόνον αποσπάσματα.[3]

Ο Ξάνθος έγραψε στην ιωνική διάλεκτο μια ιστορία της πατρίδος του Λυδίας σε τέσσερα βιβλία με τίτλο Λυδιακά. Το έργο του σύμφωνα με τον Έφορο υπήρξε σημαντική πηγή πληροφοριών για τον κατά τι μεταγενέστερό του Ηρόδοτο[4], ενώ φαίνεται πως ακόμη και ο ιστορικός της ρωμαϊκής εποχής Νικόλαος Δαμασκηνός το χρησιμοποίησε ή και το αντέγραψε.[5]

Ο Κλήμης ο Αλεξανδρεύς μνημονεύει και ένα άλλο έργο του Ξάνθου με τίτλο Μαγικά, όπου παρουσιάζετο η περσική θρησκεία των Μάγων[6], και ο Διογένης Λαέρτης ένα ακόμη για την ζωή του Εμπεδοκλέους.[7] Οι πληροφορίες αυτές δεν αναφέρονται όμως από άλλους αρχαίους συγγραφείς και γι' αυτό δεν θεωρούνται σήμερα ιδιαίτερα αξιόπιστες. Ειδικά το περί Εμπεδοκλέους φαίνεται πως ανήκε σε κάποιο άλλο Ξάνθο παντελώς άγνωστο κατά τα άλλα.

Στην αρχαιότητα κυκλοφορούσε επίσης και μια επιτομή του έργου του Ξάνθου γραμμένη από κάποιον Μένιππο.[8]

---

    Σημειώσεις

1. Λεξικόν Σουίδα, λήμμα: "Ξάνθος Κανδαύλου"·
    [Ξάνθος, Κανδαύλου, Λυδὸς ἐκ Σάρδεων, ἱστορικός, γεγονὼς ἐπὶ τῆς ἁλώσεως Σάρδεων].
2. Στράβων, Γεωγραφικά, Βιβλίο ΙΓ' , 4.9· 
    [Ξάνθος δὲ ὁ παλαιὸς συγγραφεὺς Λυδὸς μὲν λέγεται, εἰ δὲ ἐκ Σάρδεων οὐκ ἴσμεν].
3. K. Müller, Fragmenta Historicorum Graecorum, "Xanthus", τόμος I, σελ. 36-44
4. Αθήναιος, Δειπνοσοφισταί, Βιβλίο XII, 515e· 
     [Ξάνθος ὁ Λυδὸς … ῎Εφορος ὁ συγγραφεὺς μνημονεύει αὐτοῦ ὡς παλαιοτέρου ὄντος καὶ ῾Ηροδότῳ τὰς ἀφορμὰς δεδωκότος].
5. Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια, Π. Δρανδάκη.
6. Κλήμης Αλεξανδρεύς, Στρωματείς, III, 13.
7. Διογένης Λαέρτιος, Βίοι καὶ γνῶμαι τῶν ἐν φιλοσοφίᾳ εὐδοκιμησάντων, Βιβλίο Η΄, κεφ. Β΄ (Εμπεδοκλής), 63·   
    [καθάπερ Ξάνθος ἐν τοῖς περὶ αὐτοῦ (Εμπεδοκλέους) λέγει].
8. Διογένης Λαέρτιος, Βίοι καὶ γνῶμαι τῶν ἐν φιλοσοφίᾳ εὐδοκιμησάντων, Βιβλίο ΣΤ΄, κεφ. Η' (Μένιππος), 101·
    [Γεγόνασι δὲ Μένιπποι ἕξ: πρῶτος ὁ γράψας τὰ περὶ Λυδῶν καὶ Ξάνθον ἐπιτεμόμενος].

(Το άρθρο αναρτήθηκε από τον υπογράφοντα και στην ελληνική Βικιπαίδεια)

---