Σημειώσεων Συναγωγή

Χαμαιλέων ο Ηρακλεώτης

Ο Χαμαιλέων ήταν περιπατητικός φιλόσοφος του 4ου π.Χ. αιώνα από την Ηράκλεια του Πόντου. Ενδιαφέρθηκε κυρίως για ζητήματα λογοτεχνίας.[1]

Από μεταγενέστερους αρχαίους συγγραφείς, όπως ο Αθήναιος[2] και ο Διογένης ο Λαέρτιος[3], μνημονεύονται:
α) οι σχετικές με την ποίηση πραγματείες του·
    Περί Ομήρου, Περί Ησιόδου, Περί Στησιχόρου, Περί Σαπφούς, Περί Ανακρέοντος,
    Περί Λάσου, Περί Πινδάρου, Περί Σιμωνίδου, Περί Θέσπιδος, Περί Αισχύλου,
    Περί σατύρων (όπου αναφερόταν σε θέματα σχετικά με την τραγωδία) και Περί κωμωδίας·
β) τα φιλοσοφικά του συγγράμματα·
Περί Θεών, Περί ηδονής[4], Περί μέθης και Λόγος Προτρεπτικός.

Από τα έργα του Χαμαιλέοντος σώθηκαν ελάχιστα αποσπάσματα· συγκεντρώθηκαν και δημοσιεύθηκαν το 1856 στο Βερολίνο από τον Γερμανό φιλόλογο Έρνστ Κέπκε (Ernst Köpke).[5]

1. W. Smith, Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, "Chamaeleon", τόμ. 1, σελ. 681.
2. Αθήναιος, Δειπνοσοφισταί (αναφορές για τον Χαμαιλέοντα στα βιβλία α΄, δ', στ΄, η΄, θ΄, ι΄, ια΄, ιβ΄, ιγ΄, ιδ΄).
3. Διογένης ο Λαέρτιος, Βίοι καὶ γνῶμαι τῶν ἐν φιλοσοφίᾳ εὐδοκιμησάντων, βιβλίον ε΄, 92.
4. Σύμφωνα με τον Αθήναιο, ορισμένοι απέδιδαν το Περί ηδονής έργο στον Θεόφραστο και όχι στον Χαμαιλέοντα. (βλέπε βιβλίο η΄ των Δειπνοσοφιστών: "ὡς Θεόφραστος ἢ Χαμαιλέων ἐν τῷ περὶ ἡδονῆς εἴρηκεν")
5. E. Köpke, De Chamaeleontis Heracleotae vita librorumque reliquiis, Βερολίνο, 1856.

(Το άρθρο αναρτήθηκε από τον υπογράφοντα και στην ελληνική Βικιπαίδεια)

Χάραξ ο Περγαμηνός

Ο Χάραξ ο Περγαμηνός ήταν ιερέας, φιλόσοφος και ιστορικός της ελληνορωμαϊκής εποχής (πιθανότερα του 2ου μ.Χ. αιώνα).[1] Έγραψε δύο εκτενή ιστορικά έργα, τα Ἑλληνικά και τα Χρονικά· το πρώτο αποτελείτο από σαράντα βιβλία[2] και το δεύτερο από δεκάξι.[3]

Στα έργα του Χάρακος αναφέρεται συχνά ο Στέφανος ο Βυζάντιος και αρκετοί μεταγενέστεροι βυζαντινοί χρονικογράφοι και σχολιαστές (Μαλάλας, Ιωάννης Τζέτζης, Ευστάθιος, Κωνσταντίνος Πορφυρογέννητος, Ιωάννης Λυδός κ.ά.). Σώθηκαν συνολικά 59 αποσπάσματα.[4]

1. W. Smith, Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, "Charax of Pergamus", τόμος I, σελ. 681.
2. Λεξικό Σουίδα (Σούδα), λήμμα: "Χάραξ Περγαμηνός".
• Η Σούδα μνημονεύει και ένα επίγραμμα που αφορούσε τον Χάρακα και άρχιζε ως εξής:
"Εἰμὶ Χάραξ ἱερεὺς γεραρῆς ἀπὸ Περγάμου ἄκρης, ἔνθα ποτὲ πτολέμιξεν Ἀχιλλῆι πτολιπόρθω Τήλεφος Ἡρακλῆος ἀμύμονος υἱὸς ἀμύμων".
3. Στέφανος ο Βυζάντιος, Ἐθνικά, λήμμα: "Ὠρεός".
4. K. Müller, Fragmenta historicorum graecorum (1841), "Charax Pergamenus", τόμ. III, σελ. 636.

(Το άρθρο αναρτήθηκε από τον υπογράφοντα και στην ελληνική Βικιπαίδεια)

Χάρων ο Ναυκρατίτης

Ο Χάρων ο Ναυκρατίτης ήταν ιστορικός της ελληνιστικής εποχής.

Σύμφωνα με τη Σούδα έγραψε:
- ένα έργο για την γενέτειρά του Ναύκρατη [Ναύκρατις],
- έναν κατάλογο των βασιλέων διαφόρων εθνών
- την ιστορία των ιερέων της Αιγύπτου και των σημαντικών γεγονότων που συνέβησαν στην εποχή τους,
- καθώς και κάποιες άλλες σχετικές με την Αίγυπτο πραγματείες.^[1]
Όλα τα έργα του Χάροντα του Ναυκρατίτη έχουν χαθεί

Ορισμένοι σύγχρονοι φιλόλογοι υποθέτουν ότι ο Χάρων ο Ναυκρατίτης ήταν το ίδιο πρόσωπο με τον Χάροντα (ή Χάρη) που αναφέρεται από μεταγενέστερους αρχαίους συγγραφείς ως φίλος του Απολλώνιου του Ρόδιου και σχολιαστής των έργων του.^{[2] [3]}

1. Λεξικό Σουίδα, λήμμα: "Χάρων ο Ναυκρατίτης".
2. G. W. Mooney, Commentary on Apollonius: Argonautica, Λονδίνο, 1912.
3. Κάποιοι άλλοι όμως ταυτίζουν τον σχολιαστή αυτόν Χάροντα ή Χάριν με τον Χάροντα τον Καρχηδόνιο.(W. Smith, Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, "Charon of Naucratis", τόμ. 1, σελ. 690.)

(Το άρθρο αναρτήθηκε από τον υπογράφοντα και στην ελληνική Βικιπαίδεια)

Χάρων ο Καρχηδόνιος

Ο Χάρων ο Καρχηδόνιος ήταν ιστορικός της ελληνιστικής (;) εποχής.

Σύμφωνα με την Σούδα έγραψε τρεις πραγματείες. Στην πρώτη από αυτές παρουσίαζε τις ιστορίες όλων των Τυράννων που κυβέρνησαν σε χώρες της Ευρώπης ή της Ασίας και στις άλλες δύο τις βιογραφίες επιφανών ανδρών και γυναικών αντίστοιχα.[1]

Από τα έργα του Χάροντα του Καρχηδόνιου δεν έχει σωθεί απολύτως τίποτα.

1. Λεξικό Σουίδα, λήμμα: "Χάρων ο Καρχηδόνιος".
• W. Smith, Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, "Charon of Carthage", τόμ. 1, σελ. 690.

(Το άρθρο αναρτήθηκε από τον υπογράφοντα και στην ελληνική Βικιπαίδεια)

Χρήστος ο Βυζάντιος

Ο Χρήστος (Χρῆστος) από το Βυζάντιο ήταν ρητοροδιδάσκαλος του 2ου μ.Χ. αιώνα.[1]

Σύμφωνα με τον Φλάβιο Φιλόστρατο, υπήρξε αρχικά μαθητής του Ηρώδου του Αττικού. Αργότερα ίδρυσε τη δική του σχολή στην Αθήνα στην οποία φοιτούσαν συγχρόνως πάνω από εκατό μαθητές - ανάμεσά τους και οι μετέπειτα ρήτορες και σοφιστές Ιππόδρομος ο Λαρισσαίος, Φιλίσκος ο Θεσσαλός, Νικόδημος ο Περγαμηνός και Αρισταίνετος ο Βυζάντιος.[2]

1. W. Smith, Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, vol. I, σελ. 698, "Chrestus of Byzantium".

2. Φιλόστρατος, Βίοι σοφιστών, βιβλίο β', 11.

(Το άρθρο αναρτήθηκε από τον υπογράφοντα και στην ελληνική Βικιπαίδεια)

Σχόλιο στις Φοίνισσες του Ευριπίδη, στον στίχο 1760

(Schol. Eur. Phoen. 1760 )
(Θεωρείται ότι συνόψιζε το περιεχόμενο του χαμένου έπους Οιδιπόδεια.)

ἱστορεῖ Πείσανδρος ὅτι κατὰ χόλον τῆς Ἥρας ἐπέμφθη ἡ Σφὶγξ τοῖς Θηβαίοις ἀπὸ τῶν ἐσχάτων μερῶν τῆς Αἰθιοπίας, ὅτι τὸν Λάιον ἀσεβήσαντα εἰς τὸν παράνομον ἔρωτα τοῦ Χρυσίππου, ὃν ἥρπασεν ἀπὸ τῆς Πίσης, οὐκ ἐτιμωρήσαντο.

ἦν δὲ ἡ Σφίγξ, ὥσπερ γράφεται, τὴν οὐρὰν ἔχουσα δρακαίνης. ἀναρπάζουσα δὲ μικροὺς καὶ μεγάλους κατήσθιεν, ἐν οἷς καὶ Αἵμονα τὸν Κρέοντος παῖδα καὶ Ἵππιον τὸν Εὐρυνόμου τοῦ τοῖς Κενταύροις μαχεσαμένου. ἦσαν δὲ Εὐρύνομος καὶ Ἠιονεὺς υἱοὶ Μάγνητος τοῦ Αἰολίδου καὶ Φυλοδίκης. ὁ μὲν οὖν Ἵππιος καὶ ξένος ὢν ὑπὸ τῆς Σφιγγὸς ἀνηιρέθη, ὁ δὲ Ἠιονεὺς ὑπὸ τοῦ Οἰνομάου, ὃν τρόπον καὶ οἱ ἄλλοι μνηστῆρες.

πρῶτος δὲ ὁ Λάιος τὸν ἀθέμιτον ἔρωτα τοῦτον ἔσχεν. ὁ δὲ Χρύσιππος ὑπὸ αἰσχύνης ἑαυτὸν διεχρήσατο τῷι ξίφει. τότε μὲν οὖν ὁ Τειρεσίας ὡς μάντις εἰδὼς ὅτι θεοστυγὴς ἦν ὁ Λάιος, ἀπέτρεπεν αὐτὸν τῆς ἐπὶ τὸν Ἀπόλλωνα ὁδοῦ, τῆι δὲ Ἥραι μᾶλλον τῆι γαμοστόλωι θεᾶι θύειν ἱερά. ὁ δὲ αὐτὸν ἐξεφαύλιζεν.

ἀπελθὼν τοίνυν ἐφονεύθη ἐν τῆι σχιστῆι ὁδῶι αὐτὸς καὶ ὁ ἠνίοχος αὐτοῦ, ἐπειδὴ ἔτυψε τῆι μάστιγι τὸν Οἰδίποδα. κτείνας δὲ αὐτοὺς ἔθαψε παραυτίκα σὺν τοῖς ἱματίοις ἀποσπάσας τὸν ζωστῆρα καὶ τὸ ξίφος τοῦ Λαΐου καὶ φορῶν∙ τὸ δὲ ἅρμα ὑποστρέψας ἔδωκε τῶι Πολύβωι. εἶτα ἔγημε τὴν μητέρα λύσας τὸ αἴνιγμα. μετὰ ταῦτα δὲ θυσίας τινὰς ἐπιτελέσας ἐν τῶι Κιθαιρῶνι κατήρχετο ἔχων καὶ τὴν Ἰοκάστην ἐν τοῖς ὀχήμασι. καὶ γινομένων αὐτῶν περὶ τὸν τόπον ἐκεῖνον τῆς σχιστῆς ὁδοῦ ὑπομνησθεὶς ἐδείκνυε τῆι Ἰοκάστηι τὸν τόπον καὶ τὸ πρᾶγμα διηγήσατο καὶ τὸν ζωστῆρα ἔδειξεν. ἡ δὲ δεινῶς φέρουσα ὅμως ἐσιώπα∙ ἠγνόει γὰρ υἱὸν ὄντα. καὶ μετὰ ταῦτα ἦλθέ τις γέρων ἱπποβουκόλος ἀπὸ Σικυῶνος, ὃς εἶπεν αὐτῶι τὸ πᾶν ὅπως τε αὐτὸν εὗρε καὶ ἀνείλετο καὶ τῆι Μερόπηι δέδωκε, καὶ ἅμα τὰ σπάργανα αὐτῶι ἐδείκνυε καὶ τὰ κέντρα ἀπήιτει τε αὐτὸν τὰ ζωάγρια, καὶ οὕτως ἐγνώσθη τὸ ὅλον.

φασὶ δὲ ὅτι μετὰ τὸν θάνατον τῆς Ἰοκάστης καὶ τὴν αὐτοῦ τύφλωσιν ἔγημεν Εὐρυγάνην παρθένον, ἐξ ἧς αὐτῶι γεγόνασιν οἱ τέσσαρες παῖδες. ταῦτά φησι Πείσανδρος.

Σχόλιο στις Φοίνισσες του Ευριπίδη, στ. 53

Φερεκύδης ο Αθηναίος, απόσπασμα 48:

(K. Müller, Fragmenta historicorum graecorum (1841), "Pherecydis fragmenta", σελ. 70, τόμ. I)

Τα τέκνα της Στυγός

Κράτος και Βία στα γεγονότα του Δεκέμβρη

Η Στυξ, λέγανε οι αρχαίοι ποιητές, ήταν αρχέγονη θεότητα πανίσχυρη και τρομαχτική που τη φοβόταν ακόμη και οι Ολύμπιοι θεοί και ταυτόχρονα καταχθόνιος ποταμός ή καταρράκτης - κάπου στα βουνά της Αρκαδίας - που στα ψυχρά μαύρα νερά του διαλυόταν ότι τύχαινε μέσα τους να πέσει. (στυγέω = μισώ, > στυγνός, στυγερός). Κάποτε την είδαν ως αποτρόπαια κουκουβάγια να κάθεται πάνω σε μια κολόνα στη μέση του Άδη και είπαν πως αυτή και όχι η Δήμητρα ήταν η πραγματική μητέρα της βασίλισσας του Κάτω Κόσμου, της Περσεφόνης.

Η Στύγα αφού ενώθηκε με τον Παλλάδα, γιός αυτός μιας άλλης επίφοβης κρόνιας θεότητας (της Ευρύβιας), γέννησε τον Ζήλο, τη Νίκη, τον Κράτο και τη Βία.Οι δύο τελευταίοι, αφού η μάνα τους βοήθησε τον Δία να νικήσει τους Τιτάνες, γίνανε έκτοτε μόνιμοι ακόλουθοι του, σωματοφύλακες του νέου Κυρίαρχου, του Εξουσιαστή του κόσμου.

Αργότερα κάποιοι άλλοι θέλησαν να διαχωρίσουν τα δυο φοβερά αδέλφια. Άφησαν τον Κράτο (το κράτος) πιστό φύλακα της τάξης των αρχόντων και έβαλαν την Βία να τον πολεμά με την μορφή του Σπάρτακου, του Ροβεσπιέρου, του Λένιν, του Μπακούνιν...

Αλλά βέβαια την κόρη της Στυγός, δεν μπορείς να την πολυεμπιστεύεσαι (ακόμη και όταν φορώντας τα φτερά της εμφανιστεί με την αγγελική μορφή της Νίκης), παρά μόνον όταν σφίξει η θηλιά και οι Καιροί το επιβάλουν. Αυτό το ξέρανε οι Έλληνες από παλιά και έτσι, όπως ο Παυσανίας λέει, στη Βία αφιέρωσαν ναό (στις πλαγιές του Ακροκόρινθου) να τον μοιράζεται μαζί με την Ανάγκη - θεά και τούτη ανελέητη που στις επιταγές της όφειλαν να υποκλιθούν όλοι, θνητοί κι Αθάνατοι.

Μπελόπουλος Χρήστος
Δεκέμβρης 2008

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ και σχόλια

Μπορείτε να επικοινωνήσετε με τους διαχειριστές του ιστολογίου
συμπληρώνοντας την παρακάτω φόρμα:

Σημειώσεων Συναγωγή

Σελίδες

Χαμαιλέων ο Ηρακλεώτης

Χάραξ ο Περγαμηνός

Χάρων ο Ναυκρατίτης

Χάρων ο Καρχηδόνιος

Χρήστος ο Βυζάντιος

Σχόλιο στις Φοίνισσες του Ευριπίδη, στον στίχο 1760

Σχόλιο στις Φοίνισσες του Ευριπίδη, στ. 53

Φερεκύδης ο Αθηναίος, απόσπασμα 48:

Τα τέκνα της Στυγός

Κράτος και Βία στα γεγονότα του Δεκέμβρη

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ και σχόλια

Φόρμα επικοινωνίας

Η αντιψυχιατρική στην Ελλάδα

Σύντομο ιστορικό του αντιψυχιατρικού κινήματος

Η ψυχολογία του "φιλελεύθερου" ανθρώπου

Φόρμα επικοινωνίας